Diagnoza i terapia integracji sensorycznej
Integracja sensoryczna to podświadomy proces odbierania, przetwarzania i organizowania bodźców przez wszystkie zmysły (dotyk, słuch, wzrok, równowaga, smak, węch). Jest fundamentem uczenia się, zachowania i codziennych interakcji z otoczeniem. Integracja sensoryczna ma swój początek w łonie matki, gdy mózg płodu zaczyna wyczuwać ruchy ciała matki i towarzyszy człowiekowi przez całe życie.
Nieprawidłowo przebiegający proces integracji sensorycznej wpływa na obniżenie jakości funkcjonowania, a tym samym jakości życia, gdyż wiele czynności wykonywanych jest
z trudnością, większym wysiłkiem i zmniejsza ilość odnoszonych sukcesów.
Diagnoza
Podstawą pracy z dzieckiem podczas terapii integracji sensorycznej (SI) jest przeprowadzenie diagnozy, w której wykorzystuję dwa modele klasyfikacji: wg A.J.Ayres lub L.J.Miller. Model diagnozy i interpretacji wyników zależy od wieku dziecka oraz obecności innych zaburzeń (np. niepełnosprawności intelektualnej, niepełnosprawności ruchowej, zaburzeń neurorozwojowych).
W czasie diagnozy stosuję zasadę A.J.Ayres „Patrz motorycznie, myśl sensorycznie”, opierając się przede wszystkim na szczegółowym wywiadzie z rodzicami, przebiegu kamieni milowych rozwoju, kwestionariuszach, „Testach Południowo-Kalifornijskich” oraz obserwacji dziecka pod kątem reakcji na różne bodźce. Diagnoza obejmuje trzy spotkania
(1 z rodzicami/rodzicem, dwa z dzieckiem), po których przygotowuje pisemną opinię,
a następnie spotykam się z rodzicami w celu jej omówienia, wydania i przekazania zaleceń.
Terapia
Terapia Integracji sensorycznej to jedna z najpopularniejszych metod terapii neurorozwojowych, którą wykorzystuje się do wspomagania rozwoju dzieci z zaburzeniami sensomotorycznymi, wpływającymi na trudności motoryczne, problemy w uczeniu
się i zachowaniu. Zalecana jest również dzieciom z zaburzeniami neurorozwojowymi oraz niepełnosprawnościami w celu wspomagania rehabilitacji.
Terapia ma formę wyjątkowej zabawy, dobieranej indywidualnie do dziecka,
tak by najefektywniej stymulowała jego naturalną potrzebę aktywności oraz stanowiła bazę
do samodzielnego, bezpiecznego eksplorowania otoczenia. Zabawa stymuluje układ nerwowy poprzez oddziaływanie na system przedsionkowy, dotykowy i proprioceptywny oraz stymulowanie współpracy między nimi tak, by wywołać pożądane reakcje z ciała.
Terapia SI prowadzona jest indywidualnie, czyli terapeuta pracuje z jednym dzieckiem podczas zajęć. Jest to najlepsze rozwiązanie, ponieważ program terapii ustalany jest indywidualnie dla każdego dziecka. Można mieć podobne problemy, ale to nie znaczy, że w taki sam sposób można z nimi pracować. Podstawą terapii SI jest odpowiednio wyposażona sala, której podstawą jest sprzęt podwieszany.
Celem terapii SI jest poprawa funkcji przetwarzania sensorycznego, co przyczynia
się do poprawy funkcji motorycznych, emocjonalnych, behawioralnych i poznawczych. Zajęcia integracji sensorycznej mają za zadanie nauczyć nasz mózg odpowiednich reakcji adaptacyjnych, czyli właściwych odpowiedzi na bodźce, które dotychczas błędnie odczytywał.
Objawy mogące świadczyć o potrzebie terapii SI, to między innymi:
- niezgrabność ruchowa, mylenie stron prawo-lewo,
- trudności z równowagą,
- trudności z jazdą na rowerze,
- niechęć do gier i zabaw sportowych, kłopoty z łapaniem piłki,
- lęk wysokości lub unikanie zabaw na zjeżdżalniach, huśtawkach, drabinkach,
- choroba lokomocyjna,
- opóźniony rozwój mowy,
- nadmierna wrażliwość na pewne dźwięki (np. sprzętów domowych, burzy, płacz dziecka, krzyk),
- awersja do przytulania lub zbyt silna tego potrzeba,
- trudności w nauce pisania (np. ma problemy z przepisywaniem z tablicy, myli podobne litery, np. „b” i „d”),
- trudności z czytaniem,
- nadmierna bądź niedostateczna ruchliwość,
- trudności z koncentracją uwagi, zapamiętywaniem,
- negatywne reakcje na bodźce dotykowe – dziecko nie lubi chodzić boso, nie lubi mycia włosów, czesania, mycia zębów, obcinania paznokci, smarowania kremami itp.,
- nietolerancja pewnych pokarmów ze względu na ich strukturę lub wąski repertuar żywieniowy, pojawianie się odruchu wymiotnego podczas spożywania niektórych posiłków.
Aby terapia była w pełni efektywna, dziecko powinno uczestniczyć w zajęciach regularnie,
co najmniej raz w tygodniu.
Po upływie 1 roku regularnej terapii wskazane jest przeprowadzenie ponownej diagnozy
w celu weryfikacji postępów oddziaływań terapeutycznych.
Na terapię Integracji Sensorycznej zapraszam także dzieci, które posiadają diagnozę rozwoju procesów sensorycznych przeprowadzoną poza moim Gabinetem.
